Şuayb Aleyhisselam’ın nasihatı

 

Allâhü Teâlâ her kavme bir peygamber gönderdi. Medyenlilere de içlerinden Şuayb Aleyhisselam’ı peygamber gönderdi. Medyenliler, Hazret-i İbrahim Aleyhisselam’ın neslindendir. Şuayb Aleyhisselam’ın kavmine yaptığı güzel nasihatlerden dolayı lakabı “Hatîbü’l Enbiyâ” (Peygamberler hatîbi)dir. Kur’ân-ı Kerîm’de Şuayb Aleyhisselam’dan bahseden Hûd sûresinin, 84, 85 ve 86. âyetlerinin tefsiri şöyledir:

“Medyen’e de kardeşleri Şuayb’i gönderdik. Ey kavmim. Allâh’a ibâdet edin, ondan başka ilâhınız yoktur. Ve ölçeği, tartıyı eksik tutmayın. Şüphesiz ben sizi bir hayır içinde görüyorum.” dedi. Yani bir nimet içinde bulunuyorsunuz, malınız, imkânınız var, alış veriş yapıyorsunuz. Bu hayırlı bir iştir. Bunun icabı haksızlık etmek değil, insanların haklarını gözetip onların menfaatine hizmet ederek Allâh’a şükretmektir. Binaenaleyh ölçüyü, teraziyi noksan tutup da hayrı berbad etmeyin. Ve ben sizin hepinizi kuşatan bir günün azabından korkarım. Noksan ölçü ve tartı ile haksızlıkta devam ederseniz elinizdeki hayrı kaybettiğiniz gibi bir gün gelecek Allâh’ın azâbı hepinizi kuşatacak, hiç biriniz kurtulamayacaksınız. Bu nasihatleri size acıdığım için yapıyorum.

Ey kavmim! O gün azâba uğramamak için ölçüyü ve tartıyı adâlet ile îfa edin ve insanlara haksızlık etmeyin. Ve yeryüzünde fesad çıkarmayın, fenalık yapmayın.

Öyle amma ticaret ve siyasette biz böyle hak, adâlet ve doğruluk ile çalışacak olursak fazla bir şey kazanamayız, derseniz: Haramını attıktan sonra Allâh’ın size bırakacağı temiz ve helâl olan (haksızlıkla, eksik ölçek ve tartı ile toplayacağınız kazançlardan) sizin için daha kârlı, daha menfaatli ve daha hayırlıdır. Eğer mü’min iseniz, yani, bu hayırlara ancak îman etmeniz şartı ile kavuşabilirsiniz.” İnanırsanız hayır görürsünüz. Yoksa ben üzerinize hafîz değilim, yani siz îman edip korunmadıkça ben sizi fenalıktan muhafaza edemem, başınıza gelecek azâbdan koruyamam. Hâsılı bu nasihatleri iyi dinleyiniz. (Elmalılı, Hak Dîni Kur’ân Dili Tefsiri, Fazilet Neşriyat)